Sigaranın evcil hayvanlar üzerine etkileri, sigaranın günümüzde zararlı bir davranış olduğu kanısının kesinleşmesi ile araştırılmaya başlanmıştır. Sigara içiciliği dışında, çevresel pasif içicilik sonucunda dahi zararlı kimyasallara maruz kalındığı ortaya çıkmıştır. Avrupa’da ve Türkiye’de yapılmakta olan araştırmalar sonucunda hayvanların kanları ve idrarlarından alınan örneklerde sigarada bulunan zararlı kimyasallara rastlanmaktadır.

Sigara ve Evcil Hayvanlar Arasında Etkileşim Nasıl Olur?

Sigaranın hayvanlar üzerine etkileri amacıyla yapılan araştırmalar ne yazık ki insanlar üzerinde yapılan araştırmalar kadar kapsamlı sonuçlar vermemektedir. Ancak sigara içerisinde bulunan nikotin, amonyak, arsenik, hidrojen siyanür, formaldehit, polonyum-210 gibi radyoaktif elementler, karbonmonoksit, benzen, tütüne özgü nitrozaminler (TSNA’lar), polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH’ler) gibi zararlı kimyasallar sadece pasif sigara içiciliğinde değil, sigara içilen ortamda bulunulmasında dahi büyük zararlar verebilmektedir. Özellikle sigara içen hayvan sahipleri evcil hayvanlarının yanlarında sigara içmekten kaçınsalar dahi üzerlerine ya da odaya sinen sigara kimyasalları evcil hayvanlar için aynı derecede zararlıdır. Sigara içilen ortamda bulunan kedi ve köpek gibi koku duyuları güçlü hayvanlara karşı zararlı kimyasallar dışında, rahatsız edici bir ortam da oluşmuş olacaktır. [caption id="attachment_47011" align="alignnone" width="1024"]Sigaranın Evcil Hayvanlar Üzerine Etkileri Sigaranın Evcil Hayvanlar Üzerine Etkileri[/caption]

Sigaranın Hayvanlara Zararları Nelerdir?

Sigaranın evcil hayvanlar üzerine etkileri amacıyla yapılan araştırmalar sonucunda çoğu insanın aklına sigaranın hayvanlara zararları, sigara içilen ortamda bulunan hayvanlar gibi araştırmalar yapmak gelmektedir. Bu noktada genellikle evde beslenen kedi, köpek ve kuşlar üzerindeki zararlarına değinmek gerekmektedir. Öncelikle çok özel durum bulunmadığı takdirde yıkanmayan ve kendi tüy sağlığı ve tüylerinde oluşmakta olan yağlanmaları bizzat kendi dilleri ile temizleyen kediler için sigara içilen ortamda bulunmak oldukça zararlı olabilir ve büyük sağlık sorunlarına yol açabilir. Özellikle oral skuamöz hücreli karsinom olarak bilinen ve kedilerde görülen ağız kanseri olasılığını 2 ila 4 kat arttırdığı ortaya çıkmıştır. Ağız kanseri oluşan kedilerin yalnızca %10’luk bir azınlığı kanseri atlatabilmektedir. Şu demek ki kediler için epey ölümcül ve tehlikelidir. Bilhassa günde ortalama bir paket sigara içen bir kişiyle yaşan kedilerde ise lenfomaya yakalanma ihtimalleri oldukça artmaktadır. Lenfomaya yakalanan kedilerin ise kurtulma ihtimali yok denecek kadar azdır. Sigara içen bireyler ile yaşayan köpeklerde ise durum değişmemektedir. Özellikle, son zamanlarda solunum yolları rahatsızlığı bulunan köpeklerde, rahatsızlıklarının artış gösterdiği ve semptomların giderek kötüleştiği gözlenmiştir. Ayrıca köpeklerin burun uzunlukları ile doğru orantılı olarak değiştiği gözlemlenmiştir. Alman kurdu, kangal, doberman gibi köpeklerde sigaranın kimyasallarına maruz kalma etkileri, sigara dumanının burunları sayesinde filtrelenmesi sonucunda ciğerlerine inmediği görülse de burun kanseri riskinin arttığı görülmüştür. Kısa ya da orta boylar olarak tabir edebileceğimiz burun boyutuna sahip pug, Pomeranian gibi cinslerde ise diğer cinslere göre daha yüksek oranda akciğer kanseri gözlemlenmiştir. Evde beslenen bir diğer hayvan cinsi olan kuşlarda ise hava kirliliğine karşı, diğer hayvanlara oranla daha hassas oldukları bilinmektedir. Ayrıca kediler gibi kendi tüylerini yalayarak temizleyebilir ve ayaklarını emebilirler. Bu noktada sigara dumanına maruz kalan kuşlarda akciğer kanseri, cilt, göz ve kalp problemleri, alerjiler gibi rahatsızlar gözlenmektedir. Son olarak balıklarda yaşanan etkilere değinmek gerekirse, sigara içerisinde bulunan kimyasallar balıklar için toksiktir. Nikotinin suyun içerisinde çözünmesi mümkündür ve dolayısıyla balıklarda renk değişimleri gibi etkiler sonucunda ölümler gerçekleşmektedir. Ek olarak evcil hayvanlarda en sık rastlanan sigara kimyasallarına maruz kalma belirtisi ise nikotin zehirlenmesidir.

Evcil Hayvanlarda En Sık Rastlanan Nikotin Zehirlenmesi Nedir?

Sigaranın hayvanlara etkisi öğrenildikten sonra, zararlarından kaçınmak için tercih edilen elektronik sigaralar da nikotin zehirlenmelerine yol açmaktadır. Yukarıda bahsedildiği üzere, nikotinin evcil hayvanlar üzerinde ölümcül etkileri görülmüştür. Ayrıntılı olarak ele alınması gerekirse özellikle elektronik sigara likidi tüketen bir evcil hayvan söz konusu olursa acil bir durum söz konusudur ve acilen veterinere götürülmesi gerekmektedir. Bu noktada nikotin zehirlenmesi genellikle sigaraya maruz kalınması sonucunda görülen tütün zehirlenmesidir. Hayvanlar üzerinde görülen semptomları ise şu şekildedir:
  • İshal
  • Salyalanma
  • Titreme
  • Tuhaf ya da heyecanlı davranışlar
  • Kusma
  • Kalp çarpıntısı
  • Küçülmüş göz bebekleri
  • Nöbet